اصرار رئیس‌جمهور آمریکا برای تحریم صداوسیمای جمهوری اسلامی، حاکی است تلاش‌های پیشین در کاستن از حوزه نفوذ این رسانه مستقل جهانی به شکست انجامیده و هر روز، اثرگذاری آن در داخل و خارج از مرزها بیشتر می‌شود.

از زمانی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا موضوع تحریم‌ صداوسیمای جمهوری اسلامی را مطرح کرد، با واکنش‌های مختلفی مواجه شد. اما روز دوشنبه خبرگزاری گاردین با انتشار خبری با عنوان «ترامپ قصد دارد تحریم‌های وضع شده را در مورد تلویزیون ایران اجرا کند» به این موضوع اشاره کرده است که تحریم صداوسیمای جمهوری اسلامی ابداً چیز جدیدی نیست.

در این گزارش آمده است: دولت آمریکا از سال 2013 صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران را در فهرست تحریم‌ها قرار داده، اما بعد از توافق موقت ژنو و توافق هسته‌ای برجام، باراک اوباما، رئیس‌جمهور سابق آمریکا و دونالد ترامپ رئیس‌جمهور فعلی با امضای معافیت‌نامه‌هایی این تحریم‌ها را معلق کرده‌اند.

در ادامه این گزارش، گاردین درباره تصمیم جدید ترامپ می‌نویسد: دولت ترامپ قصد دارد در ضرب‌الاجل جدید در پایان ماه ژانویه از امضای معافیت‌های تحریمی برای صداوسیما خودداری و تحریم‌ها علیه این سازمان حکومتی ایران را بار دیگر فعال کند. یک منبع مطلع از تصمیم‌گیری‌های دولت ترامپ به گاردین گفته رئیس‌جمهور آمریکا به این نتیجه رسیده که از اعمال تحریم‌های جدید علیه بانک مرکزی ایران خودداری کند و در عوض، سازمان‌‌های خاص مانند صداوسیما را هدف قرار دهد.

مؤثر در حوزه رسانه و ارتباطات

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در این خصوص اظهار کرد: تحریم کردن صداوسیما و مدیریت آن، نشان‌دهنده ایفای نقش مثبت این نهاد بسیار مؤثر در حوزه رسانه و ارتباطات است. سیدحسین نقوی حسینی با بیان این‌که عصبانیت کنگره آمریکا و تصمیم آنها‌ برای تحریم صداوسیما نشان می‌دهد این نهاد، نقش مثبت و مهمی در کاهش تنش و اغتشاشات در کشور داشته‌است، خاطرنشان کرد: استکبار جهانی و قدرت‌های سلطه‌گر به‌دنبال این هستند که یکطرفه پیام خود را به ملت‌ها برسانند و فضای رسانه‌ای را مدیریت کنند. صداوسیما، نقشه آنها را نقش بر آب و دست آنها را رو کرده است.

وی افزود: صداوسیما، واقعیت‌ها و پشت پرده لایه‌های رسانه‌های استکباری را افشا می‌کند و به همین دلیل آنها عصبانی هستند و تلاش می‌کنند تا صداوسیما را تضعیف و جلوی فعالیت آن را بگیرند.

خنثیسازی با شبکههای برونمرزی

یک کارشناس رسانه نیز در این‌باره معتقد است: آمریکایی‌ها به خاطر مقابله رسانه‌ای صداوسیما با جریان رسانه‌ای غرب بر سر پوشش اخبار اغتشاشات داخلی، به دنبال بهانه برای تحریم نهادهای مختلف در ایران می‌گردند و به‌این‌وسیله احساس می‌کنند، بهانه‌ای برای تحریم صداوسیما پیدا کرده‌اند.

فواد ایزدی با بیان این‌که قوانین داخلی آمریکا در دست کنگره است و تحریم صداوسیما می‌تواند محقق شود، خاطرنشان کرد: کنگره محدودیتی برای تحریم کشورها و نهادهای مخالف سیاست‌های استکباری ندارد و به هر بهانه‌ای این کار را انجام می‌دهد و مشکلی نیز در این راه وجود ندارد.

این کارشناس مسائل آمریکا، استفاده ریشه‌ای و جدی از دیپلماسی عمومی را یکی از راهکارهای مؤثر برای مقابله با آمریکایی‌ها عنوان کرد و افزود: متأسفانه دیپلماسی عمومی کشور بویژه درباره آمریکا بسیار ضعیف است و باید در این زمینه کارهای جدی صورت گیرد. وی تأکید کرد: صداوسیما با استفاده از شبکه‌های برون‌مرزی مانند پرس تی وی، می‌تواند تحرکات اخیر آمریکا را خنثی‌سازی کند.

استفاده از خلاقیت نیروهای فنی

به باور محمدصادق کوشکی، آمریکا درصدد است تا از طریق تحریم‌ها، مسائل فنی و سیگنال رسانی غیرمستقیم ماهواره‌ای صداوسیما را تحت‌فشار قرار دهد. عضو هیات‌علمی دانشگاه تهران افزود: ما هم مانند هر ملت آزاد دیگری حق داریم سخن بگوییم و دیدگاه‌هایمان را منتشر کنیم و باید تا جایی که می‌شود از ابزارهای حقوق بین‌الملل استفاده کرد تا این تریبون در دست جمهوری اسلامی ایران باقی بماند و دشمن نتواند آن را از دست ما خارج کند.

او استفاده از خلاقیت نیروهای فنی رسانه ملی را راهکاری مهم برای مقابله با تحریم‌های احتمالی کنگره آمریکا عنوان و تأکید کرد: نیروهای فنی با استفاده از تجربیات دوران دفاع مقدس می‌توانند این تهدید را به فرصت تبدیل کنند و به‌سوی ایجاد ماهواره ملی و سیگنال اختصاصی گام بردارند و طی دو سال این پروژه عظیم را محقق کنند.

کوشکی تأکید کرد: باید ببینیم چه ظرفیت‌های فنی جایگزینی وجود دارد تا درصورتی‌که آمریکا استفاده از ماهواره‌های موجود را محدود کرد، صدای ما در گلو خفه نشود و پوشش داخلی و منطقه‌ای‌مان را هم حفظ کنیم.

پروپاگاندای سیاسی آمریکاییها

یک کارشناس روابط بین‌الملل در واکنش به طرح تحریم صداوسیما توسط کنگره آمریکا، این اقدام را پروپاگاندای سیاسی آمریکایی‌ها عنوان کرد و گفت: طرح تحریم صداوسیما اتفاقی بی‌سابقه و عجیب است و آمریکایی‌ها اهل این کار نیستند. اول باید مشخص شود در کنگره آمریکا، این پیشنهاد را اعضای مجلس سنا مطرح کرده‌اند یا نمایندگان و دوم، باید مشخص شود در این لایحه چه چیزی از صداوسیما را می‌خواهند تحریم کنند.

حسن بهشتی‌پور افزود: سابق بر این شبکه‌های سحر و العالم به دلیل افشای ابعاد جنایات مختلف صهیونیست‌ها، تحریم شده بود اما با توجه به این‌که برخی از ماهواره‌های مورد استفاده معاونت برون‌مرزی رسانه ملی متعلق به کشورهای آسیایی و اروپایی است و وظیفه ارسال سیگنال‌ها را آنها به‌عهده دارند، این ادعای آمریکایی‌ها، عملا غیرقابل تحقق است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان این‌که کشورهای ارسال‌کننده سیگنال، قراردادهای یکساله با ایران دارند و طبق آن قرارداد، موظف به ارسال سیگنال هستند و اگر بخواهند یکطرفه آن را لغو کنند، باید دلایل آن را بگویند و ضرر و زیان آن را هم بپردازند، تصریح کرد: آمریکایی‌ها نمی‌توانند 120شبکه رادیویی و تلویزیونی را تحریم کنند و تاکنون سابقه نداشته که آمریکا صداوسیما را به‌صورت رسمی تحریم کند.

خدشهدار کردن جریان آزاد اطلاعات

بر همین اساس، محمود دهقان نیز تصریح کرد: شبکه‌های برون‌مرزی رسانه ملی به‌تنهایی در رقابت با هزاران کانال اروپایی و آمریکایی به افشاگری علیه امپریالیسم رسانه‌ای می‌پردازند و به همین منظور دشمن در تلاش است با وضع تحریم‌های مختلف، سیگنال رسانی و جریان آزاد اطلاعات را در دنیا خدشه‌دار کند.

عضو هیات‌علمی دانشکده صداوسیما افزود: به‌رغم وضع تحریم‌های مختلف علیه رسانه ملی در سال‌های گذشته، صداوسیما با قدرت به کار خود ادامه خواهد داد.

جنبه بینالمللی پیدا نخواهد کرد

یک استاد ارتباطات نیز در این خصوص معتقد است: در مجامع بین‌المللی هرگاه رویدادهای مطالبه‌گرانه، مسالمت‌آمیز یا غیرمسالمت‌آمیز در یک کشور رخ دهد، عملکرد رسانه‌های آن کشور از سوی فدراسیون‌های بین‌المللی روزنامه‌نگاری زیر ذره‌بین قرار می‌گیرد، اما دولت‌ها به‌هیچ‌وجه حق مداخله در امور رسانه‌ای آن کشور را ندارند.

مجید رضاییان با تأکید بر این‌که تحریم صداوسیما از سوی کنگره آمریکا، رخدادی یکجانبه است و مجامع بین‌المللی از آن حمایت نخواهند کرد، گفت: تحریم صداوسیما جنبه بین‌المللی پیدا نخواهد کرد، چراکه این اتفاق مصداق بارز دخالت مستقیم کشورها در امور داخلی کشورمان تلقی می‌شود.

رضاییان با بیان این‌که کار رسانه‌ای در ایران از لحاظ حرفه‌ای دچار تناقض است و باید بازنگری اساسی در آن صورت گیرد، خاطرنشان کرد: مردم از خبرنگاران و روزنامه‌نگاران درخواست دارند مطالبات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی‌شان را پیگیری کنند و باید این مطالبات در چرخه منطقی قرار گیرند.